Σήμερα, τυχαία ή όχι τόσο τυχαία :) έπεσα πάνω σε ένα άρθρο που διαπραγματευόταν το λεγόμενο Life Review φαινόμενο (ανασκόπηση ζωής; δεν ξέρω ποιος είναι ο σωστός όρος από την ψυχολογία). Μια τέτοια ανασκόπηση έλεγε το άρθρο κάνουν όλοι όταν ο θάνατος πλησιάζει. Συνήθως συμβαίνει σε ηλικίες μετά τα 65, ή νωρίτερα εφόσον το άτομο είναι καταδικασμένο να πεθάνει από μία αρρώστια για παράδειγμα (Butler, 1965, για όποιον ενδιαφέρεται http://www2.webster.edu/~woolflm/lifereview.html).
Όσο, λέει ο Butler, το άτομο συνειδητοποιεί ότι ο χρόνος που του απομένει είναι περιορισμένος, τόσο αναρωτιέται αν η ζωή που έζησε άξιζε, αν ήταν μια επιτυχία ή μια αποτυχία. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ο άνθρωπος ολοκληρώνεται σαν χαρακτήρας και ετοιμάζεται "για άλλες πολιτείες".
Όσο, λέει ο Butler, το άτομο συνειδητοποιεί ότι ο χρόνος που του απομένει είναι περιορισμένος, τόσο αναρωτιέται αν η ζωή που έζησε άξιζε, αν ήταν μια επιτυχία ή μια αποτυχία. Μέσα από αυτή τη διαδικασία ο άνθρωπος ολοκληρώνεται σαν χαρακτήρας και ετοιμάζεται "για άλλες πολιτείες".
Σε αυτές τις ηλικίες είναι αναμενόμενη μια ανασκόπηση. Το άτομο απομονώνεται σιγά σιγά από την κοινωνία, έχει περισσότερο χρόνο να σκεφτεί και να βάλει τα κομμάτια του σε μία σειρά ώστε να βρει τελικά την εσωτερική του γαλήνη (δεν τα καταφέρνει πάντα αλλά αυτό είναι μια άλλη ιστορία).
Τα γράφω όλα αυτά, και μάλλον τα αναζήτησα αρχικά να τα διαβάσω, διότι έχω μπει σε μία τέτοια διαδικασία εδώ και καιρό. Δεν είναι η πρώτη φορά φυσικά που περνάω μια φάση έντονου "διαλογισμού" κατά κάποιο τρόπο ή που σκέφτομαι ποιος είμαι που πάω κλπ. Όμως τώρα τελευταία πραγματικά αναπολώ "χρονιά χρονιά" τη ζωή μου και σκέφτομαι: Που έκανα λάθος εκεί; Τι έκανα σωστό; Πώς ένιωθα; Τι κέρδισα από την εκάστοτε στιγμή; Και καταλήγω σε αυτό που είμαι τώρα. Μου αρέσει; Δε μου αρέσει; κλπ...
Όχι, ούτε φοβάμαι το θάνατο, ούτε ηδονίζομαι από αυτόν (μία εξήγηση που δίνει ο Butler όταν η ανασκόπηση γίνεται σε νεαρή ηλικία). Υπολογίζω ότι πράγματι αυτό που συμβαίνει είναι πως μία ζωή έρχεται στο τέλος της. Δεν πεθαίνω αγαπητέ αναγνώστη, μην τρομάζεις. Η δεύτερη ζωή μου εννοώ. Ή μάλλον η πρώτη, που έγινε δευτερεύουσα πια. Ο δεύτερος εαυτός μου με τον οποίο μεγάλωσα αρχικά, αυτός που δεν αποδεχόταν με τίποτα αυτό που είμαι, ο άλλος. Πεθαίνει σιγά σιγά και δίνει τη θέση του σε ΕΜΕΝΑ, σε αυτόν που είμαι κανονικά. Αυτόν που γεννήθηκα, αυτόν που έπρεπε να είμαι.
Μέσα από την ενδοσκόπηση και όλες αυτές τις σκέψεις, βάζω τον εαυτό μου σε τάξη, ενώνω τα κομμάτια μου ως τώρα, όχι για να αποχαιρετήσω τον κόσμο, αλλά πατώντας σε αυτά, να στηρίξω τον πραγματικό μου εαυτό... Για να δούμε, δεν ξέρω κιόλας.
Στα ηχεία:
